Mô-típ tượng trôi dạt vào bến: vì sao thần trong chuyện làng hay đến bằng đường nước
Tượng gỗ trôi sông mắc vào bến, trai làng khiêng không nổi, chỉ một người nhấc được: mô-típ lặp lại từ Bắc vào Nam và ra cả Nhật, châu Âu. Nó kể gì?
#chuyện linh ứng
Mô-típ chuông chìm dưới nước: chuông, vạc, gươm và những báu vật nằm dưới đáy hồ
Chuông Quy Điền bỏ ở ruộng rùa, lưỡi gươm vớt lên trong lưới, chuông thành Ys kêu dưới biển: vì sao chuyện kể ưa đặt báu vật dưới nước và nên đọc chúng thế nào.
Mô-típ báo mộng trong chuyện lập đền chùa: ai mơ, mơ thấy gì, giấc mơ làm gì cho làng
Vua mơ thấy Quan Âm, bô lão mơ thần chỉ đất dựng đền: báo mộng là mô-típ dày đặc trong sự tích di tích. Bài đọc nó như văn học dân gian, không giải mộng.
Cây không chặt được, cây chảy máu: mô-típ cây thiêng trong chuyện kể ở di tích
Rìu mẻ, người chặt ngã bệnh, thân cây rỉ nhựa đỏ: chuyện cây không chặt được có ở nhiều đền chùa. Bài đọc mô-típ ấy, giải thích lớp sinh học và chức năng giữ câ
Kiệu bay trong lễ rước: chuyện làng kể, lời người khiêng và cách nhà nghiên cứu nhìn
Kiệu rước thần bỗng lao đi, xoay vòng, kéo cả tốp người khiêng: chuyện kiệu bay được kể ở nhiều hội làng. Bài ghi lời kể, lời người khiêng và các cách giải thíc
Thần hoá người thường để thử lòng: bà lão, cô hàng nước trong chuyện kể di tích
Bà cụ ăn xin xin cơm, cô hàng nước bên đường, bà lão áo đỏ trên đồi: vì sao thần trong chuyện Việt hay đội lốt người thường, và mô-típ ấy dạy cộng đồng điều gì.
Thần âm phù đánh giặc: mô-típ chiến thắng nhờ thần và lệ phong thần sau chiến công
Tiếng ngâm thơ trong đền bên sông Như Nguyệt, thần núi báo trước binh biến, triều đình gia phong thần sau chiến thắng: đọc mô-típ âm phù như văn học và sử.
Chuyện linh ứng Việt so với Nhật Bản, Trung Hoa, châu Âu: giống ở đâu, khác ở đâu
Sách chí quái, chuyện duyên khởi chùa Nhật, truyện các thánh châu Âu và thần tích làng Việt: đặt cạnh nhau để thấy chuyện linh ứng Việt có nét riêng nào.
Mô-típ là gì trong folklore học: cách ghi chép và phân loại chuyện linh ứng
Bảng mô-típ của Stith Thompson, hệ ATU, Propp, cách Bascom chia thần thoại, truyền thuyết, cổ tích: công cụ để ghi và xếp chuyện linh ứng ở một di tích Việt.
Chuyện linh ứng để làm gì: chính danh cho làng, giữ di tích và giữ đất qua lời kể
Vì sao làng nào cũng có chuyện thần linh ứng: chuyện kể giúp làng có danh, giữ đình đền, giữ đất công, giữ cây rừng. Đọc chức năng của chuyện, không bàn thật gi